
Data: 12-16.04.2011
Ośrodek Kultury i Sztuki „Resursa Obywatelska” zaprasza w dniach 12-16 kwietnia na III Spotkania z Kulturą Żydowską „Ślad”. W programie projekcje filmów, wystawy, koncert, nauka tańców żydowskich.
„Radom to takie piękne miasto. Zaraz po wyjściu z dworca kolejowego czuć balsamiczne powietrze, przesycone kwitnącymi krzewami”. Kto tak pisze o Radomiu? Żydzi, jego dawni mieszkańcy. W 1939 r. blisko 30 proc. radomian było pochodzenia żydowskiego. II wojnę światową przeżyli tylko nieliczni a i tak większość już nie wróciła do swych domów. Mieszkając w Izraelu, Stanach Zjednoczonych, Argentynie czy innych zakątkach świata próbowali ułożyć sobie od nowa życie, ale nie przestawali tęsknić. Z tej tęsknoty, z chęci ocalenia pamięci o rodzinnym mieście wzięła się m.in. Księga Pamiątkowa Żydów Radomskich, z której pochodzi powyższy cytat.
Spotkania z Kulturą Żydowską „Ślad” odbywające się od 2009 r. w Resursie, to jedyne tego typu przedsięwzięcie w mieście mające przypominać o dawnej obecności w Radomiu społeczności żydowskiej. O wielu wiekach historii Żydów w naszym mieście opowiadamy poprzez wycieczki po Radomiu, wykłady, wystawy, koncerty, happeningi. Nie zapominamy także o przybliżaniu współczesnej kultury żydowskiej, w czym pomaga nam stała współpraca z Międzynarodowym Festiwalem Filmowym „Żydowskie Motywy”.
12 kwietnia (wtorek)
10.00 – spotkanie z Dorą Zeidenweber i Susan Weinberg, (dla młodzieży szkolnej); Sala Kameralna Resursy
Dora Zeidenweber (ur. 1924 r.) była uczennicą przedwojennego żydowskiego Gimnazjum Towarzystwa „Przyjaciół Wiedzy” w Radomiu. Podczas wojny przebywała w radomskim getcie, następnie w obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu, później – po „marszu śmierci” – w Bergen Belsen. Po oswobodzeniu obozu przez Brytyjczyków wyjechała do USA, gdzie mieszka do dziś.
Susan Weinberg – amerykańska artystka, malarka, pochodzenia żydowskiego. Jej przodkowie wywodzili z Radomia. Od lat interesuje się losami radomskich Żydów, jest współautorką strony internetowej poświęconej społeczności żydowskiej Radomia, a także autorką wywiadu-rzeki z Dorą Zeidenweber.
17.00 – uroczyste otwarcie „Śladu” i wernisaż wystawy malarstwa i fotografii Dziura w czasie autorstwa Susan Weinberg i Dory Zeidenweber; Galeria Resursa
13 kwietnia (środa)
12.00, 18.00 – specjalny seans w Klubie Dobrego Filmu: Ajami, reż. Scandar Copti i Yaron Shani, Niemcy/Izrael 2009 (bilety 10 PLN); Sala Kameralna
17.00 – Muzeum Sztuki Współczesnej, Rynek 4/5;
otwarcie wystaw: Niewinne oko nie istnieje. Fotografia Wojciecha Wilczyka oraz Wspominanie wojny – malarstwo, rysunek, grafika i rzeźba z kolekcji Muzeum Sztuki Współczesnej
Wojciech Wilczyk (ur. w 1961 r.) - fotograf dokumnetalista z Krakowa. Wystawa Niewinne oko nie istnieje pokazuje aktualny stan dawnych synagog w Polsce. Projekt stał się zapisem historii tych budynków, miast, Polski – i naszej refleksji o jej żydowskich mieszkańcach.
Wspominanie wojny jest trzecią z kolei prezentacją zbiorów, przygotowaną w roku 20-lecia działalności Muzeum. Znalazły się na niej prace z różnych lat, w których zapisane zostały wspomnienia i przeżycia z II wojny światowej, los Żydów i Polaków. Wśród autorów są m.in: Marian Kołodziej, Janina Kraupe, Jerzy Krawczyk, Władysław Paciak, Erna Rosenstein, Leszek Sobocki, Jonasz Stern, Barbara Szubińska, Jacek Waltoś.
14 kwietnia (czwartek)
17.00 – promocja Biuletynu Kwartalnego Radomskiego Towarzystwa Naukowego: Ślad, czyli społeczność żydowska Radomia w XX w. – materiały źródłowe a współczesność; Sala Kameralna Resursy
18.30 – pokaz filmów z Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Żydowskie motywy; Sala Kameralna Resursy:
8 historii, które nie zmieniły świata, reż. Ivo Krankowski, Polska 2010, dokument, 35 min.
Ośmiu bohaterów – polskich Żydów urodzonych między 1914 a 1933 r. – opowiada o swoim przedwojennym, codziennym życiu, o tym co wtedy było dla nich najważniejsze. Słyszymy o pierwszych miłościach, szkolnych wybrykach, lekturach, sporcie. Temat Zagłady pojawia się w jednej rozmowie, tylko jednak na chwilę, nie zostaje w ogóle rozwinięty, tak jakby sprawy związane z młodością i pierwszymi miłościami były od tego zdecydowanie ważniejsze. Bo pewnie były.
Rozwód po żydowsku, reż. John Edginton, Wielka Brytania 2009, dokument, 48 min.
Żydowskie prawo stanowi, że mąż ma prawo decydować, czy zgodzi się dać żonie rozwód („Get”). Jeżeli odmówi, żona może być skazana na lata życia w martwym małżeństwie. Nie może ponownie wyjść za mąż, a dzieci urodzone w nowym związku traktowane są jako z nieprawego łoża. W filmie "uwiązane żony" z żydowskiej ortodoksyjnej gminy w Wielkiej Brytanii i Izraelu mówią o swojej sytuacji – jak kobieta, której mąż przez 47 lat odmawiał „Get”.
15 kwietnia (piątek)
11.00-13.00 – prezentacja multimedialna oraz wycieczka śladami Bernarda Gotfryda, przygotowana przez nauczycieli i uczniów Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 4 w Radomiu; projekcja: Sala Kameralna Resursa, zbiórka chętnych na wycieczkę przed Resursą
Bernard Gotfryd urodził się w 1926 roku w Radomiu w rodzinie żydowskiej. W czasie wojny stracił rodziców, przeszedł przez piekło kilku obozów koncentracyjnych. Ocalał, po wojnie zdołał odnaleźć rodzeństwo, wyemigrował do USA i stał się tam cenionym fotografem. Do Polski przyjechał ponownie w 1983 roku, by dla „Newsweeka” dokumentować wizytę Papieża. Wtedy też odbył własną pielgrzymkę do Radomia – śladami dzieciństwa i ludzi, których wtedy znał. Jej owocem były zbiory Antoni gołębiarz i inne opowiadania o Holokauście oraz Widuję ich w snach. Gotfryd do dzisiaj utrzymuje żywe kontakty z Radomiem, Resursa Obywatelska publikowała w swoim periodyku fragmenty jego prozy.
14.00-20.00 – Żywa Biblioteka; sale Resursy
Żywa Biblioteka to projekt, w czasie którego udostępnia się lokalnej społeczności „żywy” księgozbiór – osoby ze środowisk spotykających się z dyskryminacją. Wydarzenie jest zorganizowane w konwencji biblioteki – są „książki” (czyli przedstawiciele grup dyskryminowanych), są czytelnicy (czyli goście odwiedzający bibliotekę), są także bibliotekarze – gospodarze, czuwający nad przebiegiem wydarzenia i „wypożyczaniem”. Książki wypożyczamy, żeby zdobyć nową wiedzę lub oderwać myśli od codziennych problemów. Tak jest także tutaj, w Żywej Bibliotece. Różnica jest tylko jedna – książkami są ludzie, a treścią – ich codzienne życie. Każdy zainteresowany może te historie „przeczytać”, a następnie o nich podyskutować i zweryfikować swoje wyobrażenia oraz postawy. Na gości Biblioteki w Resursie będą czekać m.in. ateista, gej, Żyd, ksiądz protestancki, ksiądz prawosławny, ksiądz katolicki, zmagający się z nałogiem alkoholik, matka dziecka niepełnosprawnego.
19.00 – koncert piosenek Władysława Szpilmana w wykonaniu grupy wokalnej z Resursy; Sala Widowiskowa Resursy
Postać Władysława Szpilmana (1911-2000) jest związana z Radomiem przez osobę jego żony Haliny Szpilman, która jest córką wieloletniego prezydenta Radomia i działacza socjalistycznego Józefa Grzecznarowskiego.
16 kwietnia (sobota)
16.00-18.00 – nauka tańców żydowskich; Sala Baletowa Resursy
16.00-18.00 – pokaz pieczenia chałki żydowskiej w wykonaniu mistrza piekarskiego Wiesława Kuci; Kawiarnia Resursy
18.00 – pokaz filmów z Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Żydowskie Motywy; Sala Kameralna Resursy:
Czarodziejka, reż. Moran Somer i Michal Abulafia, Izrael 2009, film animowany, 10 min.
Fortuna, 75-letnia kobieta siedzi w swojej sukni ślubnej i czeka na powrót zmarłego męża. Tymczasem jej sąsiadka, stara służąca – Marcela-Merkada – marzy, by jej nieszczęśliwe życie już się zakończyło. Te dwie opowieści przetną się i zmienią los obu kobiet.
Legendy wydm, reż. Yaakov Gross, Izrael 2009, dokument, 101 min.
Film ten, nakręcony z okazji 100. rocznicy założenia Tel Awiwu, pokazuje powstawanie nowego miasta blisko starodawnej Jaffy. Jego założyciele, budowniczowie i cyganeria, która się tu osiedliła, wprowadziły nowy duch do budzącej się Ziemi Izraela, w czasach, gdy ciężko było uwierzyć w spełnienie się marzeń syjonistów.
Gefilte fisz, reż. Shelly Kling, Izrael 2008, film krótkometrażowy, 10 min.
W rodzinie Gali jest stara tradycja, zgodnie z którą każda kobieta mająca wyjść za mąż musi przygotować na wesele gefilte fish, jako gwarancję sukcesu małżeństwa. Gali dostała od matki i babki żywego karpia, którego musi ugotować. Jest rozdarta między uczuciem litości dla ryby a koniecznością przestrzegania tradycji rodzinnej.
Pokazy filmowe organizowane są dzięki uprzejmości organizatora Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Żydowskie Motywy - Stowarzyszenia Żydowskie Motywy
(0) · 745
·
|